Noviteti na Listi svetske baštine UNESCO-a, II deo

Noviteti na Listi svetske baštine UNESCO-a, II deo

Noviteti na Listi svetske baštine UNESCO-a, II deo

Međunarodni program svetske baštine nastao je 16. novembra 1972. godine i za cilj ima da popiše, sakupi imena i očuva mesta od izuzetnog kulturnog i prirodnog značaja u jedinstvenu baštinu čovečanstva.

Programom upravlja Komitet svetske baštine UNESCO-a, a mesta na Listi svetske baštine maju pravo da u cilju svog očuvanja koriste sredstva posebnog Fonda svetske baštine. Na Listi se nalazi 1.092 mesta u 167 zemalja, od čega 845 predstavljaju kulturnu, 209 prirodnu, a 38 mešovitu baštinu. Italija ima najviše mesta na Listi svetske baštine, čak 54, a za njom slede Kina (53), Španija (46), Francuska (43), Nemačka (42), Indija (37) i Meksiko (35).

Do sada su samo dva mesta ukinuta sa Liste, Utočište arabijskog oriksa u Omanu (zbog smanjenja površine utočišta za 90%) i Drezdenska dolina Elbe (zbog izgradnje mosta koji je u potpunosti izmenio pejzaž doline).

Naša zemlja ima 12 lokaliteta na Listi svetske baštine, a među njima su četiri manastira na Kosovu i Metohiji (Gračanica, Pećka patrijaršija, Bogorodica Ljeviška, Visoki Dečani), Studenica, Sopoćani, srednjovekovni grad-tvrđava Stari Ras, ostaci palate Romulijana (Gamzigrad) i srednjovekovna nekropola stećaka iz 14. veka u blizini Bajine Bašte.

Ove godine na Listu svetske kulturne baštine dodato je još 13 lokaliteta, od kojih smo vam neke predstavili juče, a danas nastavljamo upoznavanje sa novitetima na Listi.

Skrivene hrišćanske svetinje u regiji Nagasaki, Japan
Smešten u severozapadnom delu ostrva Kjušu, kompleks se sastoji iz 10 sela, zamka Hara i katedrale, izgrađenih između 16. i 19. veka. Oni zajedno svedoče o fazama hrišćanskog misionarstva u Japanu: fazi prvog susreta Japanaca sa hrišćanstvom, zabrani i progonu hrišćana i ponovnoj revitalizaciji hrišćanskih zajednica nakon ukidanja zabrane 1873. godine. Regija Nagasaki poznata je po tajnim hrišćanima koji u periodu između 17. i 19. veka nisu smeli javno da praktikuju svoju veru.

Foto: Nagasaki Préfecture

Ivrea, industrijski grad 20. veka, Italija
Ivrea se nalazi u okrugu Torino (regija Pijemont) na severu Italije i najpoznatiji je po tome što su se u njemu pravile mašine za kucanje, digitroni i kancelarijski kompjuteri čuvene kompanije Olivetti. Velika fabrika, zgade u kojima je bila smeštena administracija i rezidencijalni kvart čine arhitektonsku celinu koju su projektovali vodeći italijanski urbanisti i arhitekte između 1930. i 1960. godine, u stilu Movimento Comunità. Ovaj jedinstveni projekat predstavlja modernu viziju odnosa između industrijske proizvodnje i arhitekture.

Foto: Guelpa Foundation

Naumburška katedrala, Nemačka
Grad Naumburg je smešten u dolini reke Saale u nemačkoj saveznoj državi Saksonija-Anhalt. Poznat je po okolnim vinogradima, ali i po katedrali – izuzetnom primeru srednjovekovne arhitekture i umetnosti. Njena romanička struktura sa dva gotička hora svedoči o stilskoj tranziciji iz kasne romanike u ranu gotiku. Zapadni hor, izgrađen u prvoj polovini 13. veka, simbolizuje i promene u verskoj praksi i pojavu nauke i prirode u figurativnoj umetnosti. Hor i skulpture u prirodnoj veličini osnivača katedrale su remek-dela anonimnog skulptora koji je poznat ka Naumburški majstor.

Foto: Förderverein Welterbe an Saale und Unstrut

Sansa – budistički planinski manastiri, Južna Koreja
Sansa je kompleks budističkih planinskih manastira lociranih u južnim provincijama Korejskog poluostrva. Sedam manastira koji čine kompleks izgrađeni su između 7. i 9. veka i odlikuje ih arhitektura specifična za Koreju – dvorište oivičeno spavaonicom i brojnim drugim zgradama važnim za funkcionisanje manastira. Smatraju se svetim mestima koja su i danas živi centri budističke vere, a u njima su pohranjena brojna vredna umetnička dela, predmeti i dokumenti.

Foto: CIBM

Sasanidski arheološki kompleks regije Fars, Iran
Osam arheoloških nalazišta prostiru se u tri geografske celine provincije Fars: Firuzabad, Bišapur i Sarvestan. Ove utvrđene strukture, palate i gradovi potiču iz najranijeg i najkasnijeg perioda sasanidske imperije (224 – 658. p. n. e.). Među lokalitetima je i prestonica koju je izgradio osnivač dinastije, Ardašir Papakan, kao i grad i arhitektonske strukture koje je podigao njegov naslednik, Šapur I. Kompleks oslikava uticaje ahemenidske i parćanske kulture, kao i rimske umetnosti, koje su ostavile značajan trag u arhitekturi i umetničkim stilovima persijske civilizacije.

Sarvestan

Arheološko nalazište Thimlich Ohinga, Kenija
U regiji jezera Viktorija, severozapadno od oblasti Migori, stoji kompleks zgrada i zidnina izgrađenih od kamena, bez ikakvog vezivnog materijala. Veruje se da je naseobina nastala u 16. veku, a funkcija joj je bila da zaštiti zajednicu i njihovu stoku, ali je predstavljala i ekonomski, verski i društveni centar. Thimlich Ohinga je najveći i najbolje očuvani ovakav tradicionalni kompleks, od 138 registrovanih u regiji jezera Viktorija. Praksa gradnje sličnih celina od kamena opstala je sve do sredine 20. veka.

Foto: National Museums of Kenya

Arhitektonske art deko i viktorijanske celine, Mumbaj, Indija
Nakon što je postao vodeći svetski trgovinski centar, Mumbaj je u drugoj polovini 19. veka implementirao ambiciozni urbanistički projekat, koji je doveo do izgradnje brojnih važnih javnih zdanja oko velike ovalne zelene površine nazvane Oval Maidan. Prvo su podizane zgrade u viktorijanskom neogotičkom stilu, a zatim početkom 20. veka i u art deko stilu. Viktorijanska zdanja poseduju i elemente prilagođene lokalnoj klimi – balkone i verande, a art deko takođe inkorporira indijski dizajn, kreirajući tako jedinstveni stil indo-deko. Ove dve celine svedoci su kolonijalne istorije Indije i faza modernizacije kroz koje je Mumbaj prošao u 19. i 20. veku.

Foto: Abha Narain Lambah Associates

Podelite ovaj članak...

Pošaljite komentar

Vaša e-mail adresa neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *

Current ye@r *