Predlog jednodnevnih izleta iz Londona, II deo
Ako vam posle obilaska britanske prestonice ostane dovoljno vremena, na samo sat, dva vozom iz centra Londona, nalaze se neki od najpoznatijih i najslikovitijih istorijskih gradića Engleske, palate, univerzitetski centri ili zanimljiva obala Atlantika i Severnog mora. Osim njih, na stotinak kilometara od Londona možete videti arheološke ostatke iz vremena vladavine Rimljana, ali i neke od najstarijih tvorevina ljudskog roda na tlu Evrope, iz perioda preistorije
Ukoliko se odlučite za posetu nekom od čuvenih gradića Engleske, korisno je znati da se mnogi od njih nalaze na samo 40 minuta do dva sata udaljenosti vozom iz samog centra Londona (polaskom sa neke od 18 starih, železničkih stanica) i za njihov obilazak nije potrebno nikakvo dodatno prevozno sredstvo. Naime, centralne železničke stanice Oksforda, Stratforda na reci Ejvon, Bata ili Brajtona, na primer, nalaze se u neposrednoj blizini centra – najviše 10 do 15 minuta pešice od glavnih gradskih atrakcija, što većinu ovih gradića čini idealnim mestima za beg iz velegrada, ili svojevrsni „kulturni dodatak“ obilasku Engleske – naročito stranim turistima.
Oksford (Oxford)
Jedan od najpoznatijih univerzitetskih gradova sveta, i jedan od dva najpoznatija u Engleskoj, sigurno je i Oksford. U odnosu na Kembridž, Oksford je nešto veći grad, sa većom gužvom i velikim brojem koledža. Najstariji koledži Oksforda – Baliol (Balliol), Merton i Junivrsiti (University), osnovani su još sredinom 13. veka.
Ako u Oksford stižete vozom iz Londona, potrebno je desetak minuta kako biste pešice stigli do centra. Na putu do njega, sa desne strane videćete ostatke Oksfordske tvrđave (Oxford Castle), sagrađene 1071. godine (posle osvajanja Normana), u čijem se kompleksu nalazi muzej, ali i hotel. U okviru kompleksa videćete ostatke Tornja Svetog Đorđa (St. George’s Tower), osnove Kružnog tornja (Round Tower) i veštačkog brežuljka Mound.
Došavši do centra, većina ljudi uputi se pravo u obilazak Hristovog koledža (Christ College), osnovanog 1525. godine, za vreme vladavine kralja Henrija VIII. Turisti uglavnom pohrle u univerzitetsku trpezariju koledža (The Great Hall). Predivna dvorana, sa fantastičnim duborezima i portretima nekadašnjih kraljeva, dekana i velikodostojnika, bila je deo scenografije prvog filma u serijalu o Hariju Poteru. Trpezarija je otvorena u toku dana, ali samo dva do tri sata, i u dva termina (pre i popodne), o čemu se možete unapred raspitati.
Osim po Hariju Poteru, ovaj koledž poznat je i po tome što je u njemu pre stotinak godina matematiku studirao Čarls Latvidž Dodžson, alias Luis Kerol, pisac „Alise u zemlji čuda“, zbog čega se simboli ove knjige nalaze na mnogim gradskim suvenirima (zvanična suvenirnica: Alice’s Shop, 83 St Aldates). Interesantno je da je sam Kerol započeo sa pisanjem kako bi deci dekana fakulteta, putem pričica približio matematiku. Iako se dekanova ćerka zvala Alisa, Kerol je uvek tvrdio da je njeno ime samo slučajno identično imenu glavne junakinje romana.
Osim navedenog, u Oksfordu postoji još 37 koledža. Jedan od arhitektonski najlepših i ujedno najvećih je Maudlin Koledž (Magdalene College) iz 1458. godine. Kraj kapele ovog koledža nalazi se most preko jedne od dve rečice koje protiču obodnim delom centralnog Oksforda (Cherwell). Kao u Kembridžu, i ovde je vožnja čamcima koji se pokreću štapom, u modi. Možete ih iznajmiti odmah ispod mosta, po ceni od oko 16 do 20 funti, za vožnju (do pet osoba u čamcu).
Dok ste u Oksfordu, nemojte propustiti da posetite najstariju biblioteku na svetu, koja je i dalje u upotrebi – Bodlejn (Bodleian Library). Možete videti njenu spoljašnjost i posetiti njeno unutrašnje dvorište. Za sam obilazak organizuju se ture sa vodičem, uz izvesnu nadoknadu, na svakih, otprilike dva sata. Odmah pored zdanja biblioteke nalazi se jedan od simbola Oksforda, kružna građevina sa kupolom – Redklif Kamera (Radcliffe Camera) iz 1747. godine. U početku čitaonica, kasnije je namenjena studentima nauke (Radcliffe Science Library) i nije otvorena za posete.
U neposrednoj blizini, potpuno besplatno možete posetiti i izuzetno zanimljiv univerzitetski muzej – Muzej istorije nauke (Museum of History of Science), u kojem ćete videti razne predmete koje su studenti i profesori univerziteta upotrebljavali u svojim eksperimentima, kroz vekove. Na stotinak metara od muzeja, nalazi se interesantan most koji spaja dve zgrade i podseća na one venecijanske.
Stratford na Ejvonu (Stratford-upon-Avon)
Za samo dva sata vozom, sa železničke stanice iz centra Londona, stići ćete u slikovito mesto na severozapadu Engleske, u neposrednoj blizini jednog od najvećih gradova, Birmingema (Birmingham). Širom sveta Stratford na reci Ejvon poznat je kao mesto rođenja i smrti najčuvenijeg dramskog pisca svih vremena – Vilijema Šekspira. Možda zbog toga, stare kuće Statforda izuzetno su očuvane i o njima se vidno vodi računa.
Bajkovite, bele, sa tipičnim drvenim gredama u crnoj boji, najprepoznatljiviji su zaštitni znak ovog gradića.
Osim arhitekture, najlepši deo Stratforda je njegovo šetalište uz reku Ejvon. Osim Šekspirovog kraljevskog pozorišta (Royal Shakespeare Theatre) i Labudovog pozorišta (Swan Theatre), pastoralni ambijent kraj reke čine šarene barke – barže, koje možete iznajmiti za vožnju i jata belih labudova koji u grupama prate čamce i bez straha prilaze turistima. Na nekim od barži možete kupiti izuzetno ukusan, domaći britanski sladoled.
Obilazak ovog živopisnog gradića obuhvata posetu nekoliko mesta značajnih za život Šekspira: Šekspirova rodna kuća (Shakespeare’s Birthplace), u kojoj ćete kupiti objedinjenu ulaznicu i saznati osnovne podatke ne samo o Šekspiru i njegovoj porodici, već i životu onog vremena; Nešova kuća i Novo mesto (Nash’s House & New Place), kuća u kojoj je živela Šekspirova unuka sa mužem Tomasom Nešom, i arheološki ostaci njegovog poslednjeg doma Novo mesto (New Place). Posle posete unutrašnjosti Nešove kuće, obiđite baštu iza kuće i arheološko nalazište sa velikim šatorom, u kojem se pronađeni predmeti razvrstavaju. Osim onih iz vremena Šekspira, na nalazištu su otkriveni i mnogo stariji artefakti; Hall’s Croft, kuća Šekspirove najstarije ćerke Suzane (Sussana), u kojoj je živela sa svojim suprugom, jedinim doktorom u gradu, i njihovom ćerkom – jedinom i poslednjom naslednicom Vilijema Šekspira.
Interesantne priče iz života u 16. i 17. veku, možete čuti u obilasku Šekspirove rodne kuće – na primer, u spavaćoj sobi familije Šekspir… sa leve i desne strane, na ivici drvenog kreveta, bile su postavljene drvene drške u obliku vretena, koje su ulazile u za to predviđene otvore. Imale su višestruku namenu: kako bi pričvrstile posteljinu da ne spada s kreveta; kako bi sprečili osobu da spadne s kreveta; kako bi sprečili da u toku noći, u polusnu, osoba ne ustane na „pogrešnu stranu“ i zgazi u noćnu posudu (nužnik)… Muška deca su za spavanje često oblačena u žensku garderobu, kako ih đavo „ne bi prepoznao“ i uzeo sebi! Osim ove „predostrožnosti“, stavljani su da u krevetu spavaju u sedećem položaju, kako đavo ne bi pomislio da leže umrla i poveo ih.
Na početku promenade kraj reke Ejvon, 2010. godine renoviran je Šekspirov kraljevski teatar, zdanje u okviru Royal Shakespeare’s Company, prestižnog udruženja nekih od najboljih glumaca i glumica u zemlji. Nešto južnije, uz reku, kraj starog groblja, smestila se Crkva Svetog Trojstva (Holy Trinity Church), u kojoj su sahranjeni članovi porodice Šekspir, i sam pisac – u oltaru crkve, kao njen počasni rektor. U severnom delu crkve nalazi se Šekspirova bista, koju su sedam godina posle njegove smrti podigli članovi njegove porodice.
U centru grada možete posetiti i nagrađenu atrakciju u stilu strave Tjudorov svet (Tudor World – The Falstaff Experience), koja evocira na Englesku iz vremena vladavine kraljevske porodice Tjudor, to jest vremena Šekspira. Nešto dalje od centra grada, u širem predgrađu, nalazi se još jedna kuća vezana za Šekspira – rodna kuća njegove supruge En Hetavej (Anne Hathaway’s Cottage), sa romantičnom baštom.
Bat (Bath)
Na zapadu Engleske, samo 25 kilometara od velikog i turistički atraktivnog grada Bristola, na obali Atlantskog okeana, nalazi se živopisni gradić Bat. Prema istraživanjima, verovatno i zbog svog istorijskog značaja, ovo mesto turistički je najposećeniji gradić u zemlji i ujedno zvanično najstarija engleska, turistička destinacija.
Interesantno je da se statistike odnose pretežno na domaću populaciju, koja u njemu najradije provodi jednodnevne izlete.
Mesto Bat (što znači: „kupanje“ ili „banja“), nastalo je još u vreme kada su Rimljani okupirali Britaniju i utvrdili da na ovom mestu postoje jedini izvori tople, lekovite vode u zemlji – ukupno tri izvora. I danas, glavna atrakcija Bata je zdanje Rimskih kupatila (Roman Baths – na latinskom originalu Aquae Sulis), koje je otkriveno u 18. veku, a sredinom 19. veka renovirano i dograđeno (Pump Room), kada je postalo simbol luksuznog turizma onog vremena.
U okviru kompleksa možete pogledati muzej, a u njemu i kako je kupatilo građeno, koje tehnike starorimske arhitekture su korišćene (olovne cevi i beton), kako je funkcionisalo i ko ih je u antičko doba posećivao… Kako je izgledala boginja zaštitnica kupatila (Sulis Minerva), a kako novčići koji su ubacivani u fontanu.
Pored kupatila, na trgu se nalazi gradska Katedrala Bat (Bath Abbey) iz 1499. godine. Jedan blok zgrada dalje od antičkih, na mestu termalnih izvora sagrađena su nova, moderna, parna kupatila – Thermae Bath Spa, sa četiri bazena, od kojih se jedan nalazi na otvorenom prostoru – na krovu zgrade.
Osim kupatila, gradić Bat poznat je po još nekoliko specifičnosti. Jedan je od retkih mesta Engleske u kojem i dalje postoji veoma očuvana džordžijanska arhitektura. Stil gradnje sa polukružnim zdanjima i stambenim jedinicama koje imaju zaseban ulaz, bio je popularan za vreme vladavine kraljeva: Džordža I, II, III i IV (Georgian Era: 1714 – 1830). Staro jezgro gradića, proglašeno je delom UNESCO-ve svetske kulturne baštine.
U najčuvenije primere džordžijanskog stila u arhitekturi Bata, spada polukružni kompleks Kraljevski polumesec (Royal Crescent), kraljevski kompleks u obliku polumeseca, iz 1774, dva stambena polukružna zdanja, koja formiraju krug – The Circus, kao i ulica Great Pulteney Street – opisani u romanima čuvene spisateljice Džejn Ostin, koja je jedno vreme na samom početku 19. veka, živela u Batu. Mnogi romantičarski filmovi smešteni u džordžijanski vremenski period, snimljeni su ovde.
U samom centru, na donjem toku reke Ejvon, nalazi se i jedan od najromantičnijih mostova – Most Pultini (Pulteney Bridge) iz 1773, sa branom (Pulteney Weir), jedan od samo četiri mosta na svetu sa prodavnicama (ostali su: Ponte Rialto u Veneciji, Ponte Vecchio u Firenci i Irgandi Koprosu, u Bursi / Turska). U podnožju mosta, kod brane, polaze turistički brodići – barže, u obilazak rekom.
Ako vam ostane dovoljno vremena, u Batu možete obići i: Muzej spisateljice Džejn Ostin (Jane Austen Centre), Muzej mode (Fashion Museum), kao i Kraljevski teatar (Theatre Royal), iz 1805. godine.
Stounhendž (Stonehenge)
Na 35 kilometara od Bata, u smeru ka Londonu, nalazi se kompleks megalitskih blokova nastao između 3000. i 1500. godine pre naše ere – Stounhendž. Ovaj, verovatno religijski kompleks, preistorijski stanovnici Britanije sagradili su od belog i takozvanog plavog kamena, koji su rekom, splavovima dovlačili iz oko 300 kilometara udaljenog Velsa. Određenim danima u godini, u Stounhendžu se održavaju večernji obilasci, kada sunce zalazi između određenih stubova (SP4 7 Salisbury SP4 7HH).
Na samo pola sata vožnje od Stounhendža nalazi se mesto Solsburi, i u njemu jedna od najlepših i najpoznatijih katedrala u Engleskoj – Solsburška katedrala (Salisbury Cathedral).
Norič (Norwich)
Na manje od dva sata vožnje železnicom od Londona, nalazi se srednjovekovni grad Norič. Nekada drugi po veličini grad u čitavoj Engleskoj, bio je sve do kraja 18. veka, kada je industrijska revolucija na scenu izbacila Liverpul, Mančester, Birmingem… Njihova fabrička postrojenja ubrzo su dovela do povećanja populacije ovih gradova, u potrazi za poslom. Norič je postepeno pao u zaborav, da bi nedavno ponovo postao jedna od omiljenijih jednodnevnih, turističkih destinacija.
Norič ima prilično dobro očuvano staro, gradsko jezgro, sa renoviranim kućama iz nekih prohujalih vremena, posebno u delu šetališta kraj rečice Vensum (Wensum) i na Brestovom brdu (Elm Hill). Brestovo brdo danas, na žalost, nema ni jednog bresta. Uništila ih je vrsta gljivice (holandska bolest drveća), koja je u Englesku stigla u prvoj polovini 20. veka.
Zaštitni simbol grada Noriča je njegova srednjovekovna, kamena kula (Norwich Castle), koja dominira brdom u neposrednoj blizini centra. Pre skoro 1.000 godina, utvrđenje su izgradili Normani, kao zamak za članove nove vlastele. Kasnije je služila kao zatvor, a danas je lokalni prirodnjački muzej i muzej arheologije.
Osim brda sa kulom, Norič je poznat po uličnoj pijaci na trgu, najstarijoj u čitavoj Engleskoj (više od 900 godina) sa i dalje istom namenom, koja je nedavno dobila fiksne kioske sa prepoznatljivim, prugastim krovovima. Interesantno je da je ova pijaca i danas najveća ulična pijaca otvorena radnim danima, u zemlji. Na njoj možete kupiti voće i povrće, sireve i suhomesnate proizvode, izuzetno jeftino pecivo i „brzu hranu“, ali i materijale „na metar“, torbe i indijske marame, farmerke i interesantne košulje, polovne knjige i drugo.
Na trgu sa pijacom dominira zdanje u arhitektonskom stilu severne Evrope – Gradska kuća (City Hall), sagrađena po uzoru na skandinavske (možda kao omaž izuzetnom vikinškom nasleđu istočne Engleske). Pored trga nalazi se novi, veliki centar Forum, sa restoranima, radnjama i kulturnim centrom, a stotinak metara dalje prelepi pasaž sa radnjama – Royal Arcade. Na jednom kraju pasaža nalazi se italijanski restoran Džejmija Olivera (Jamie’s Italian), a unutar njega pažnju pleni interesantna radnja sa artiklima od senfa (Colman’s Mustard Shop & Museum), u kojoj, na primer, možete kupiti crnu čokoladu sa senfom!
Ipak, najspektakularnija građevina Noriča je njegova predivna, više od 900 godina stara gotska katedrala (Norwich Cathedral), sa drugim po visini krstastim svodom u Engleskoj i najvećim monaškim odajama u zemlji. Nedavno, kompleksu katedrale dodat je moderni, stakleni deo (The Hostry), u kojem se nalazi informativni centar i restoran.
Na 30 kilometara od Noriča, uz dramatičnu razliku između plime i oseke, obale Engleske sa istoka zapljuskuje Severno more. Ako vam vreme dozvoljava, možete obići neka od interesantnih primorskih mesta sa zanimljivom arhitekturom – kućama u čiju je fasadu ugrađeno na hiljade kamenčića kremena, tako specifičnog za čitav region.
Nedaleko od Noriča nalazi se selo Klej (Cley), sa predivno restauriranom vetrenjačom (pansion i restoran), kanalima protiv poplave, u šumi trske, po kojima plove drveni čamci i morem u daljini, sa ogromnim plažama koje „gledaju“ ka obali Holandije.
Nedaleko odatle nalazi se mestašce Blejkni (Blakeney), sa poluusahlom rečicom po čijem koritu, na par stotina metara od mora, za vreme oseke leže nasukane drvene barke, kao po površini „nestalog“ Aralskog mora. Tokom leta, po plićacima rečice brčkaju se porodice sa decom, koje ovde najčešće dolaze na jednodnevni izlet. Jedna od popularnih atrakcija Blejknija i okoline je izlet brodićem radi posmatranje morskih foka.
Na sat vožnje od Noriča nalazi se Kastl Ejkr (Castle Acre) i u njemu ostaci zamka – Castle Acre Castle iz srednjeg veka i Castle Acre Priory – ruševina manastira. Pola sata vožnje dalje ka severu, ugledaćete jedan od najinteresantnijih engleskih gradića Severnog mora – Hanstenton (Hunstanton).
Hanstenton je poznat po izuzetno atraktivnoj litici, duž ogromne plaže – steni sa slojevima u nekoliko boja na kojoj pažljivije oko može uočiti ostatke fosila (praistorijskih školjki, na primer). Tokom dana, more se „povuče“ za čak nekoliko stotina metara, pa je šetnja izuzetno primamljiva. Ipak, pazite! Tokom kasnog popodneva, plima veoma naglo naraste i velikom brzinom priđe stenama, pa se na vreme povucite sa plaže. Mnogo turista je stradalo ne primetivši nadolazak plime, ostavši „zarobljeno“ između mora i litice. U centru gradića, obavezno probajte lokalni „Fish & chips“, na jednom od najboljih mesta za to u ovom delu Engleske (Fishers of Hunstanton). Redovi ispred lokala to potvrđuju.
Još novih saveta pročitajte ovde.
Skorašnji komentari