Mardin – upoznajte jedan od najčarobnijih gradića Turske
Foto: Ivana Dukčević privatni album
Manastir šafrana
Najčuveniji manastir nadomak Mardina – Manastir šafrana iz V veka, sastavljen iz tri crkvena dela, unutrašnjeg dvorišta i okružen visokim okerastim zidinama nalik tvrđavi – nalazi se sedam kilometara južno od grada i do njega smo stigli taksijem. Jedan od dva najvažnija sirijska pravoslavna manastira na svetu naziv je dobio jer su prema jednoj verziji priče u temelje zdanja graditelji u malter umešali cvetove šafrana.
Foto: Ivana Dukčević privatni album
Prema drugoj, naziv nosi zbog boje kamena koji je sličan boji prašnika šafrana, dela koji se koristi u ishrani. Podignut je na mestu gde se prethodno nalazio hram posvećen asirskom bogu Meseca, koji su antički Rimljani po osvajanju severne Mesopotamije pretvorili u tvrđavu, i u XII veku postao je sedište Sirijske pravoslavne crkve. Sve do 1932. godine, manastir je to i ostao, kada je sedište preseljeno u Damask. Ipak, patrijarhov tron i mnoge druge relikvije ostale su ovde. U bašti manastira monasi zalivaju maslinjak, gaje badem i nar, zbog čega ovde može da se kupi domaći sos od nara koji se u Turskoj i na Bliskom istoku koristi kao preliv, najčešće za salate.
Arheološko nalazište Dara – najznačanije u ovom delu Turske
Nakon posete Manastiru šafrana, taksijem koji smo iznajmili i koji ovde voze po dogovoru i u celodnevne ture krenuli smo dalje ka jugu. Magistralom koja vodi kroz beskrajnu visoravan, na oko hiljadu metara nadmorske visine s obe strane puta posmatrali smo jarkozelene zasade mlade pšenice i beživotna sivo-smeđa brda u daljini, i nakon pola sata vožnje pristigli u Daru. Mnogi tvrde da je arheološko nalazište Dara – dva kilometra od granice sa Sirijom, jedno od najznačajnijih u ovom delu Turske. Porede ga čak sa čuvenijim Efesom i Pergamonom, na egejskoj obali. Ranovizantijsko nalazište prostire se na površini od nekoliko kilometara i sastoji iz nekoliko međusobno povezanih lokaliteta udaljenih i do kilometar.
Zbog retkih stranih turista, ulaznice se još ne naplaćuju, čak ni u drevnoj nekropoli u klancu nalik Kapadokiji, gde postoji kapija i kućica koja služi toj svrsi. Iako arheološka iskopavanja još traju, na velikom prostoru lokaliteta otkriven je prilično savršen kasnoantički irigacioni sistem – cisterne, delovi akvadukta i neverovatan podzemni grad za skladištenje robe.
Odlazak taksijem na izlet van grada završili smo posetom prelepom seldžučkom zdanju Kasimije medrese iz XV veka na jugozapadnom obodu Mardina, sa zanimljivom kupolom od okerastog kamena i unutrašnjim dvorištem u kojem se nalazi sveti izvor za koji se tvrdi da podmlađuje. Iz česme odakle u tu svrhu treba piti, voda otiče u kvadratni bazen u centru unutrašnjeg dvorišta. Na gornjem spratu nalaze se ćelije nekadašnjih učenika ove verske škole, a ispred medrese, na obronku brda kaskadno je zasađena velika bašta gde smo u rano proleće uživali u šetnji između zasada raznobojnih lala, ruža i bokora ljubičastih đurđevaka, nalik tepisima.
Medresa Zindžirija – jedno od najočuvanijih zdanja u persijskom stilu
Posetu Mardinu završili smo u suton, na vrhu Zindžirije medrese.
Foto: Ivana Dukčević privatni album
Visoku teološku školu – jedno od najočuvanijih starih zdanja u persijskom stilu – osnovao je poslednji artukidski sultan koji je vladao iz Mardina. Na jednom od najviših delova padine mardinskog brda – odmah ispod tvrđave, u kompleksu u kojem se nalazi njegov mauzolej, popeli smo se unutrašnjim stepeništem na krov i na mestu odakle puca pogled na grad i žitna polja Mesopotamije u podnožju monumentalnih kupola koje natkrivaju medresu, u sumrak posmatrali panorame koje ostavljaju bez reči.
Foto: Ivana Dukčević privatni album
Tekst i fotografije deo su internet stranice Umetnost putovanja autorke Ivane Dukčević, i zaštićeni su zakonom o autorskim i srodnim pravima. Nije dozvoljeno kopiranje, niti objavljivanje bez dozvole autora.
Ostale zanimljive putopise pročitajte ovde.
Skorašnji komentari